21 Νοέμβριος 2025 0:00

Σαν σήμερα: Στις 21 Νοεμβρίου στη Μόσχα έφτασε η ανιψιά του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα

544 χρόνια πριν, στις 21 Νοεμβρίου του 1472 στη Μόσχα έφτασε η Ζωή Παλαιολογίνα, ανιψιά του τελευταίου αυτορκάτορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Κωνσταντίνου ΙΑ΄. Έφτασε από τη Ρώμη για να γίνει σύζυγος του Ρώσου τσάρου Ιωάννη Γ΄ και – έτσι τουλάχιστον σκόπευαν οι καθολικοί της δάσκαλοι στην Ιταλία – να κάμψει τα θεμέλια της Ορθοδοξίας στη Ρωσία.

Την ίδια μέρα η Ζωή στεφανώθηκε τον Ιωάννη Γ΄ και πήρε το όνομα Σοφία. Με το γάμο αυτό η Ρωσία και επίσημα έγινε κληρονόμος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και η Μόσχα – Τρίτη Ρώμη.

Η Ζωή Σοφία έφερε μαζί της αμύθητο πνευματικό πλούτο: τη βιβλιοθήκη των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων, όπου, όπως λένε, υπήρχαν βιβλία και από την καμμένη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Την βιβλιοθήκη κληρνόμησε ο γιος της, τσάρος Βασίλειος Γ΄ και μετά – ο γιος του και εγγονός της Σοφίας Παλαιολογίνας, Ιωάννης Δ΄ο Τρομερός. (Κοιτάξτε προσεκτικά τα χαρακτηριστικά του προσώπου της Ζωής –έτσι όπως αποκαταστάθηκαν στα σοβιετικά εργαστήρια – και θα καταλάβετε σε ποιον έμοιαζε ο Τρομερος Ρώσος βασιλεύς!)

Μετά το θάνατο του Ιωάννη Τρομερού η ανυπολόγιστης αξίας βιβλιοθήκη, κοινή κληρονομιά Ρώσων και Ελλήνων, χάθηκε, αλλά είναι μια άλλη ιστορία…

Μαζί με τη Ζωή Παλαιολογίνα στη Ρωσία ήρθαν πολλά ήθη και έθιμα των Βυζαντινών, και σύμβολο της Ρωσίας έγινε ο Βυζαντινός δικέφαλος αετός.