7 Φεβρουάριος 2026 6:00

7 Φεβρουαρίου 1990 - Καταρρέει η Σοβιετική Ένωση

Η Κεντρική Επιτροπή του Κομουνιστικού Κόμματος συμφωνεί να παραδώσει το μονοπώλιο της εξουσίας που κατείχε για 73 χρόνια.

1989, η ρωσική Σοβιετική Ένωση, η μεγαλύτερη δημοκρατία της ΕΣΣΔ, που περιλάμβανε το μισό πληθυσμό της, συγκάλεσε το νεοεκλεγόμενο Κογκρέσο των Βουλευτών του Λαού. Πρόεδρος του Κογκρέσου εκλέχθηκε ο Boris Yeltsin. Στις 12 Ιουνίου 1990, το Κογκρέσο διακήρυξε την κυριαρχία της Ρωσίας στο έδαφός της και προχώρησε στην υιοθέτηση νόμων σε αντικατάσταση εκείνων της Σοβιετικής Ένωσης. Η περίοδος νομικής αβεβαιότητας κράτησε καθ’ όλο το 1991, καθώς οι δημοκρατίες της Ένωσης διακήρυτταν τη de facto ανεξαρτησία τους.

Στις 17 Μαρτίου 1991, έλαβε χώρα ένα δημοψήφισμα για τη διατήρηση της ενότητας της Σοβιετικής Ένωσης, στο οποίο η πλειοψηφία του πληθυσμού ψήφισε υπέρ της στις 9 από τις 15 δημοκρατίες. Η Συνθήκη της Νέας Ένωσης σχεδιάστηκε το καλοκαίρι του 1991 και 8 δημοκρατίες συμφώνησαν να μετατρέψουν τη Σοβιετική Ένωση σε μια πολύ χαλαρότερη ομοσπονδία.
Η υπογραφή της Συνθήκης, ωστόσο, διακόπηκε από το πραξικόπημα του Αυγούστου – μια επιχείρηση ενάντια στον Gorbachev από τα σκληροπυρηνικά μέλη του Κομουνιστικού Κόμματος και την KGB για την ανατροπή του. Μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, ο Yeltsin, ο οποίος είχε ταχθεί εναντίον του αντιμετωπίστηκε ως ήρωας, ενώ η εξουσία του Gorbachev σταδιακά τερματίστηκε. Η ισορροπία ισχύος έγερνε σταδιακά προς τις δημοκρατίες.

Τον Αύγουστο 1991, η Λετονία και η Εσθονία διακήρυξαν την πλήρη ανεξαρτησία τους, ακολουθώντας το παράδειγμα της Λιθουανίας το 1990. Οι υπόλοιπες 12 δημοκρατίες συνέχισαν να διαβουλεύονται ένα νέο, αυξανόμενα χαλαρότερο μοντέλο Ένωσης.

Στις 8 Δεκεμβρίου 1991, οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας κήρυξαν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και εγκαθίδρυσαν την Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών. Στις 21 Δεκεμβρίου, επιβεβαίωσαν τη διάλυσή της με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου Alma-Ata. O Gorbachev αναγκάστηκε να αποδεχτεί το αποτέλεσμα και στις 25 Δεκεμβρίου παραιτήθηκε από την προεδρεία της Ένωσης, και παρέδωσε τις εξουσίες του στον πρόεδρο της Ρωσίας, Boris Yeltsin.
Την επόμενη ημέρα, το Ανώτατο Σοβιέτ, αναγνώρισε την πτώχευση και κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και αυτοδιαλύθηκε.
H τελευταία ημέρα του 1991 σηματοδότησε και το τέλος της πάλαι ποτέ κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης.