30 Ιούνιος 2026 7:15

30 Ιουνίου - Διεθνής Ημέρα Κοινοβουλευτισμού

Η 30η Ιουνίου έχει ανακηρυχθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Κοινοβουλευτισμού με απόφαση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ που ελήφθη στις 23 Μαΐου 2018.

Για να τονισθεί ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων στη διαμόρφωση εθνικών και διεθνών πολιτικών αποφάσεων και να αναγνωριστεί ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων και των διεθνών κοινοβουλευτικών οργανισμών στη βελτίωση της καθημερινής ζωής των ανθρώπων και στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης.

Η επιλογή της 30ης Ιουνίου για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Κοινοβουλευτισμού σχετίζεται με την ίδρυση της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης, στις 30 Ιουνίου 1889, με πρωτοβουλία δύο βουλευτών, του Άγγλου Γουίλιαμ Ράνταλ Κρέμερ και του Γάλλου Φρεντερίκ Πασί.

Η Διακοινοβουλευτική Ένωση (Inter-Parliamentary Union) είναι ένας διεθνής οργανισμός που συντονίζει τις ενέργειες των εθνικών κοινοβουλίων κι έχει ως σκοπό την προώθηση του κοινοβουλευτικού διαλόγου, την υπεράσπιση της ειρήνης και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τη συνεργασία μεταξύ των λαών, καθώς και την εδραίωση των αντιπροσωπευτικών θεσμών.

Επιπροσθέτως, εξετάζει θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, υποστηρίζει τις δραστηριότητες του ΟΗΕ, έχοντας στενή συνεργασία με τον Οργανισμό κι έχει συμβάλει στη δημιουργία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Η Βουλή των Ελλήνων είναι μέλος της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης από το 1890 και συμμετέχει στις εργασίες της με πενταμελή διακομματική αντιπροσωπεία.

Το κοινοβούλιο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της σύγχρονης δημοκρατίας, επειδή εκπροσωπεί τη φωνή του λαού, ψηφίζει νόμους κι ελέγχει την εκτελεστική εξουσία. Επιπλέον, συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς για τη σύνδεση εθνικών και διεθνών προγραμμάτων, διασφαλίζοντας ότι οι εθνικές κυβερνήσεις εφαρμόζουν διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες τις οποίες έχουν υπογράψει.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, όλα τα κράτη του κόσμου έχουν κάποια μορφή αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, αν και τα κοινοβούλια στα αυταρχικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα κυριαρχούνται συχνά από ένα πολιτικό κόμμα και δεν υπάρχει πραγματική αντιπολίτευση. Από τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ, τα 114 ακολουθούν το «σύστημα της μίας Βουλής» (μονοκαμερισμός) και 79 το «σύστημα των δύο Βουλών» (δικαμερισμός).

Τα παλαιότερα κοινοβούλια στον κόσμο είναι το Althing (το εθνικό κοινοβούλιο της Ισλανδίας) και το Tynwald (το κοινοβούλιο της Νήσου του Μαν). Κάθε ένα από αυτά υποστηρίζει ότι είναι το παλαιότερο συνεχές κοινοβουλευτικό σώμα στον κόσμο. Ωστόσο, σύμφωνα με την UNESCO, το πρώτο παράδειγμα σύγχρονου κοινοβουλευτισμού ήταν η Βουλή του Βασιλείου της Λεόν («Cortes de León») που συγκάλεσε ο βασιλιάς Αλφόνσος Θ’ το 1188.

Στο μήνυμα του, επ’ ευκαιρία της σημερινής (2020) Διεθνούς Ημέρας Κοινοβουλευτισμού, ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες αναφέρει:

Η Διεθνής Ημέρα Κοινοβουλευτισμού είναι μια επίκαιρη αφορμή για να τιμήσουμε τον κεντρικό ρόλο του κοινοβουλίου το οποίο δίνει φωνή στον λαό και επηρεάζει τη διαμόρφωση πολιτικών αποφάσεων.

Ως πρώην βουλευτής, έχω βαθιά συναίσθηση της ευθύνης και του προνομίου της εκπροσώπησης ανθρώπων και της πραγματοποίησης των προσδοκιών τους.

Το κοινοβούλιο έχει ένα ιδιαίτερο καθήκον στην προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Περισσότερο από ποτέ, η πανδημία COVID-19 μας υπενθυμίζει αυτά τα ζωτικά καθήκοντα.

Καθώς ο κόσμος ανταποκρίνεται στην πανδημία, βλέπουμε την κρίσιμη σημασία των επαρκών συστημάτων υγείας, των δυνατών δικτύων κοινωνικής προστασίας και της ισότιμης οικονομικής ανάπτυξης που δημιουργεί αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας.

Βλέπουμε επίσης τους πιο ευάλωτους στις κοινωνίες μας, κυρίως τις γυναίκες, να κουβαλάνε το μεγαλύτερο βάρος.

Οι ανισότητες, ο στιγματισμός, οι διχασμοί και η ευθραυστότητα του κόσμου μας έχουν πολλαπλασιαστεί μπροστά στα μάτια μας.

Πρέπει να δράσουμε μαζί για να ανοικοδομήσουμε ένα πιο ίσο, ανθεκτικό και πράσινο μέλλον για όλους. Καλώ τα εθνικά κοινοβούλια παντού να επιτελέσουν πλήρως το ρόλο τους στην προαγωγή βιώσιμων, συμπεριληπτικών σχεδίων. Αυτά θα πρέπει, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, να περιλαμβάνουν εθνικά σχέδια δράσης κατά των ρατσιστικών διακρίσεων.

Την ίδια στιγμή, ας θυμηθούμε ότι κανένα έθνος δεν μπορεί να πετύχει μόνο του.

Ας αδράξουμε κάθε ευκαιρία για να αναμορφώσουμε και να διασφαλίσουμε το κοινό μας μέλλον, να αναλάβουμε φιλόδοξη κλιματική δράση και να θέσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στην καρδιά του έργου μας.