25 Ιανουάριος 2026 0:50
25 Ιανουαρίου - Ιδρύεται το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
Η ιστορία των πανεπιστημίων της Ρωσίας αρχίζει στα μέσα του 18ου αιώνα. Έγιναν αρκετές προσπάθειες νωρίτερα, το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα και το πρώτο μισό του 18ου αιώνα, για να αρχίσει η πανεπιστημιακή εκπαίδευση στη Ρωσία. Η πρώτη είχε ως αποτέλεσμα την ίδρυση την Ανώτατης Εκκλησιαστικής Σχολής που ιδρύθηκε από τους αδελφούς Lichud στη Μόσχα, το 1682. Η δεύτερη προσπάθεια οδήγησε, το 1724, στη δημιουργία ενός ακαδημαϊκού πανεπιστημίου στην Αγία Πετρούπολη. Δυστυχώς, και οι δύο προσπάθειες απέτυχαν. Η τρίτη προσπάθεια, που ήταν επιτυχής, κατέληξε στη σύσταση του Αυτοκρατορικού Πανεπιστημίου της Μόσχας, το 1755. Γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα, το Πανεπιστήμιο της Μόσχας είχε αποβεί το βασικό ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης στη Ρωσία.
Η ιστορία των πανεπιστημίων της Ρωσίας παρουσιάζει αρκετά χαρακτηριστικά. Καταρχήν, όλα τα ρωσικά πανεπιστήμια ιδρύονταν από το Κράτος. Δεν υπήρχαν ομάδες φοιτητών ή καθηγητών που να συσπειρώνονταν γύρω από το σχολείο των γενικών γνώσεων, έχοντας την επιθυμία και τη δυνατότητα να συστήσουν ένα πανεπιστήμιο. Δεύτερον, όλοι οι καθηγητές και οι φοιτητές θεωρούνταν «κρατικοί υπηρέτες» και όχι ελεύθεροι άνθρωποι ή «κρατικοί υπάλληλοι». Τρίτον, όλο το προσωπικό και οι φοιτητές πληρώνονταν από το Κράτος. Τέταρτον, το Κράτος μπορούσε ανά πάσα στιγμή να αποσπάσει τους φοιτητές από τις σπουδές τους και να τους χρησιμοποιήσει για την εκτέλεση σημαντικών κυβερνητικών καθηκόντων στην Αγία Πετρούπολη ή σε άλλες ρωσικές πόλεις. Ο δρόμος, λοιπόν, προς τη δημιουργία ενός πραγματικού πανεπιστημίου ήταν μακρύς. Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι η πορεία των ρωσικών πανεπιστημίων ήταν ασυνήθιστη σε σύγκριση με αυτή των Δυτικών πανεπιστημίων, όχι, όμως, και σε σύγκριση με εκείνη των πανεπιστημίων της Κωνσταντινούπολης και άλλων πόλεων της Ανατολής στα πλαίσια του ορθόδοξου κόσμου.
