29 Σεπτέμβριος 2025 7:00

29 Σεπτεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Φαγητού

Η Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Φαγητού (International Day of Awareness of Food Loss and Waste) καθιερώθηκε με απόφαση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ τον Δεκέμβριο του 2019 και αποφασίστηκε να γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 29 Σεπτεμβρίου, αρχής γενομένης από το 2020.

Ο κύριος στόχος της είναι να φέρει κοντά άτομα, οργανισμούς, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σ’ όλο τον κόσμο, προκειμένου να συμβάλουν στη μείωση της απώλειας και της σπατάλης των τροφίμων.

Ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει στον κοινό σκοπό, αντιμετωπίζοντας τις διατροφικές του ανάγκες πιο προσεκτικά (μπορεί να σταματήσει να αγοράζει άσκοπα τρόφιμα, να αποθηκεύει σωστά τα τρόφιμα, να εκμεταλλεύεται στο έπακρο τα υπολείμματα των τροφών κ.λπ.), αλλά απαιτούνται συντονισμένες ενέργειες από τις αρχές, επιχειρήσεις και οργανισμούς για την επιτυχή επίλυση του προβλήματος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Συν τοις άλλοις, η παραγωγή τροφίμων έχει αναδειχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το περιβάλλον σήμερα, συμβάλλοντας μεταξύ άλλων και στην κλιματική κρίση. Έως το 2030, η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων θα πρέπει να έχει μειωθεί κατά 50%, σύμφωνα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να κάνει σημαντικά βήματα για να το πετύχει, καθώς η πρόοδός της είναι μέχρι στιγμής αργή, όπως επισημαίνει κοινή έκθεση του WWF και του βρετανικού οργανισμού WRAP.

Παρότι στην Ελλάδα σημειώνεται εδώ και χρόνια οικονομική και κοινωνική κρίση, με σημαντικό αριθμό πολιτών να μαστίζεται από επισιτιστική ανασφάλεια, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει μέχρι στιγμής η χώρα για τον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων (πχ. η απαλλαγή ΦΠΑ για δωρεές τροφίμων με τον ν. 4238/2014) είναι ελάχιστες και δεν επαρκούν. Παράλληλα, η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμη στοιχεία για το μέγεθος της σπατάλης ή την ποιοτική σύσταση των υπολειμμάτων τροφίμων, ενώ το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο, δεν κάνει καμία απολύτως μνεία σε δράσεις περιορισμού της σπατάλης. Αντιθέτως, βάσει του ΕΣΔΑ, εκτιμάται ότι στην Ελλάδα δεν θα παρατηρηθεί μείωση έως το 2030, επισημαίνεται στην έκθεση.

Η σπατάλη τροφίμων σε αριθμούς, σύμφωνα με το WWF

Παγκοσμίως

• 1 στα 3 τρόφιμα πετιέται, 1,3 δισεκατομμύρια τόνοι τροφής.
• Το 30% των παραγομένων φρούτων και λαχανικών απορρίπτεται λόγω εμφάνισης.
• Οι χώρες που μετρούν τη σπατάλη τροφίμων αντιπροσωπεύουν μόνο το 12% του παγκόσμιου πληθυσμού.
• Το 28% των αγροτικών περιοχών καλλιεργείται για την παραγωγή φαγητού που απλά σπαταλιέται.

Πανευρωπαϊκά

• 88 εκατομμύρια τόνοι φαγητού καταλήγουν στα σκουπίδια.
• Κάθε άτομο στην Ε.Ε. πετάει στα σκουπίδια 173 κιλά τροφής ετησίως.
• 10% της απόρριψης σχετίζεται με την αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης.